Det å raudne er heilt normalt og noko alle gjer. Mange opplever det som flaut og blir veldig stressa og redd for at det skal skje. Det som skjer, er det same som skjer i alle litt stressande situasjonar:

  • Du får litt auka puls. Du kan då kjenne at hjartet slår litt raskare. Nokre høyrer lyden av hjarteslaga dunke i øyra.
  • Du raudnar litt fordi blodsirkulasjonen i huda aukar. Hudtype og andre individuelle skilnader gjer at raudninga kan komme meir eller mindre tydeleg fram.
  • Du greier kanskje ikkje å få til å seie nett det du ønsker. Orda vil ikkje heilt komme, eller du kjenner at dei vil stokke seg.
  • Du kan kjenne at du har lyst til å søkke gjennom golvet, og bli borte frå situasjonen.
  • Du kan bli litt tørr i munnen.
  • Du kan bli litt sveitt i hendene, eller du kan sveitte litt meir generelt.
  • Nokre sansar blir skjerpa, men det tyder òg at andre sansar ikkje blir prioriterte. Du kan få stort fokus på noko og misse evna til å ta inn andre ting.

 

FAKTA

Bestem deg for at litt raudning ikkje skal få hindre deg. Raudning er normalt og noko dei fleste gjer, men det synest litt betre hos nokre enn hos andre.

 

Raudning i puberteten

Det er normalt at ein raudnar og sveittar lettare i puberteten. Auka av kjønnshormona verkar inn så ein lettare sveittar og lettare raudnar i tillegg til at ein kanskje kan kjenne seg litt ekstra utrygg på seg sjølv i denne perioden.

Litt stress skjerpar sansane, for mykje er til hinder

Om ein skal snakke i ei forsamling eller føre klassen, vil mange grue seg, kjenne seg stressa og ukomfortabel. Dette kan vere ubehageleg, men litt stress kan òg vere bra. Det kan skjerpe sansane våre og betre prestasjonen, sjølv om det er litt ubehageleg. Om ein tenker veldig mykje på det med at ein kan komme til å raudne, sveitte eller stotre, kan ein bli veldig opptatt av det og misse litt fokus på andre ting. For nokre kan tanken på – og redselen for – å raudne gi så sterkt ubehag at det blir eit hinder i kvardagen. Då kan det utvikle seg til det vi kallar angst eller fobi, og gjere at ein unngår situasjonar der det er fare for at ein kan komme til å raudne.

 

 

Redselen for at det skal skje, er verst

Det verste er ofte redselen for at du skal komme til å raudne. Du kan bruke mykje tid og energi på å tenke på at det kan komme til å skje, og på å unngå å komme i situasjonar der det skjer. Ein slik tanke kan vere «å, nei, no kjem raudfargen, og det blir så flaut». Om du tenker over det, er det kanskje ikkje så ille når det først skjer som nettopp det å tenke på at det kan skje?

Andre har kommentert det

Kanskje har du opplevt kommentarar om at du raudnar. Når nokon seier noko om det du sjølv opplever som litt vanskeleg eller flaut, kan du bli ekstra oppmerksam på sånne kommentarar, og dei kan såre deg ekstra eller forsterke redselen din for at du skal raudne. Kanskje kan det òg bli slik at du tolkar blikk som at det sikkert tyder at dei tenker «sånn og sånn».

Kva tenker du om andre som raudnar?

Du har sikkert sett andre raudne nokre gonger. Kanskje har du ikkje tenkt veldig mykje på det, mens den som sjølv raudnar, kan synast det er kjempepinleg. Kanskje du tolka det som engasjement, som sjarmerande blygsel eller ikkje tenkte noko om det i det heile tatt. Har du tenkt på at andre ikkje er så opptatt av om du skulle raudne litt? OG om nokon eventuelt har kommentert det, så vil jo ikkje det seie at dei eigenleg bryr seg så mykje om det. Kanskje var dei berre glade for å sjå at òg andre raudnar, slik dei sjølve gjer …

 

 

Kva kan du gjere?

  • Minn deg om at det å raudne er heilt normalt.
  • Sei til deg sjølv det du ville sagt til ein god venn som var redd for å raudne.
  • Prat med nokon om du tenker mykje på dette. Foreldre, lærar, ein god venn eller helsesøster kan vere ein å prate med.
  • Medisinsk behandling for dette er veldig uvanleg. Å få hjelp til å takle raudninga ved å prate med ein psykolog vil eventuelt vere eit alternativ om du kjenner deg veldig hemma av det. Du kan prate med fastlegen òg om dette.

Det kan bli betre

Om ein blir nervøs og spent rundt andre, er dette ofte knytt til at ein får negative tankar. Det å øve på å tenke på ein måte som er meir til hjelp, kan få deg til å roe deg ned og få raudninga til å bli eit mindre problem. Ein alternativ måte å tenke på kan vere: «Eg raudnar sikkert litt, men det er jo heilt normalt, og ikkje noko som skal få hindre meg». Les meir om korleis du kan utfordre negative tankar i artikkelen Kaos i hodet og følelser som koker.

Raudning og sjenanse heng ofte tett saman. Det å vere sjenert er òg ganske vanleg. Det kan du lese meir om i artikkelen Sjenert eller sosial angst.

Helsesøster, ung.no